پورت کموتراپی یەکێکە لە ڕێگاکانی پێشکەوتوی چارەسەری نەخۆشی کە لە شیمیدرمانی بەکار دەهێندرێت، کە بە یارمەتیدانی رادیۆلۆژی ئەنتەرڤەنشنی (Interventional Radiology) ڕێگە دەدات بۆ کەمکردنەوەی تەواوی کاری تێچوو و ئاسانکردنی تزریق داروکان بە شێوەیەکی سەلامەت. ئەم پورتە یان پۆرتەکە جەهەزێکی بچوکە کە لە ژوورەوەی پوستی نەخۆش دەکرێت و بە کاتێکی باش دەستگرت بە سیستم وریدی ناوەندی دەکات.
پورت کموتراپی چییە؟
پورت کموتراپی یان پورت وریدی یان پورت AV، جەهەزی پزیشکیەکی کوچە وەک دوو بەشەکی سەرەکی کە یکەمی کۆشکی (مخزن) و دووێمی کاتێتری کە بە وریدی ناوەندی بەگوێرەیەکی پزیشکی پەیوەندیدا. کۆشکی پورت لە ژوورەوەی پوستی ناوچەی سینە دایە و کاتێتر بۆ یەکێک لە وریدە سەروەرانە و گەورەکان بە تێچوونی قەدەغەکردنی مایعات و داروکان بەکار ئەهێنرێت، کە خەریکی سوزن زدنە خۆراکە دواخراوە بە رگ ڕۆنماییدا کەم دەکات.
رولی رادیۆلۆژی ئەنتەرڤەنشنی لە دانانی پورت کموتراپی
رادیۆلۆژی ئەنتەرڤەنشنی بە رێنمایی وێنەکانی بە رەشنوی فلورۆسکۆپی یان سۆنوگرافی دیاریکردنی جاواز و وەرگیرانی توخمەکانی رێنمایی دەکات بۆ دامەزراندنی پورت. ئەم رێنماییدا کاتێتر بە باشترین شێوە و بە سەلامەتترین ڕێگایەکان بۆ وریدی ناوەندی دەچێتە ژوورەوە بێ ئەوەی بەشە نزیكەکانی زیانببێت.
مراحلی دامەزراندنی پورت کموتراپی
-
ئامادەکردنی نەخۆش لەسەر تەختەکەدا، بەکارهێنانی بیحسی مووژەی یان بیخوابی ڕووکەش.
-
دیاریکردنی بەرژەوەندی دقیق بە فلورۆسکۆپی یان سۆنوگرافی.
-
کراوەیەکی بچووک لە ناوچەی سینە دروست دەکرێت بۆ جێگای کۆشکی پورت.
-
کاتێتری کەمەتەهاجم ژوورەوەی وریدی ناوەندی بەڕێنمایی وێنە دەچێتە ناو.
-
پەیوەندیشکردنی کۆشک بە کاتێتر و دانانی پورت لە ژوورەوەی پوستی.
-
درووستکردنی بخی و پەناکردنی شوێنی دامەزراندن، پڕۆسەیەک بەرز ٣٠-٦٠ خولەکە.
سەروەری پورت کموتراپی
-
کەمکردنەوەی درد و ئاژەڵ، چونکە نیازی بە سوزن زدنە مکرر بە رێگەی رگە نیشان ناکرێت.
-
سەلامەتی زیادتر لە هەڵگرتنی دارو و کەمکردنەوەی زیانبونی بەتایبەتی لە بافتەکان.
-
ئاسانکردنی هێنانی دارو، مایعات و نموونە خوێن بە یەک جیەژەری پورت.
-
دەماغلێکردنی کاتی بەکار هێنانی پورت بۆ مانگ و ساڵەکان بەم شێوەیە کە چاوەڕوان بێت.
-
کەمکردنەوەی مەترسی عفونەت بۆ ئەوەی کە پورت ژوورەوەی پوستی دانراوە.
کێشەکان و سنوورداریەکان
-
پێویستی بۆ جراحییەکی کەمە بە کێشەکانی وەکو خوێنڕەش و عفونەت، هەروەها بەتەواوی پێویستە چاوەڕوان بکرێت.
-
بڕۆکەی کاتێتر دەبێتە مانع و پێویست بە پاککردن یان گۆڕانکاری هەیە.
-
پێویستی بە قەدەغەکردنی هەناسە زیادەی نەخۆش بۆ جێگیرکردنی پورت.
-
نرخی خوێندنی دانانی پورت هەیە کە بە تایبەتی بۆ نەخۆشان بەکارهێنان دەکرێت.
کەسایەتی بەکارهێنەران
-
نەخۆشانی کە پێویستیان بە شیمیدرمانی بەردەوام هەیە.
-
ئەو کەسانەی کە داروەکانیان هێزار دەکاتە سەر رەگەی ناوەندی.
-
نەخۆشانی کە بەردەوام برەڤای بەکارکردنی رەگەکانی زماندابەزاندن ناگیرن.
چاودێری پاشدامەزراندن
-
پەناکاری مێشکی مەلاپەڕان بە شیوەیەکی دیاریکراوە.
-
چاودێری تاوان و نیشانەکانی عفونەت و گونجاو نەبوونی پانسمان.
-
پاككردنی کاتی گشتی بۆ پاراستنی دڵنیایی جێگیری پورت.
-
خراپکاری بەرز دژ بە بوونی هەستیار و پێداویستی بە چاوەڕوان بێت.
کۆتایی کلام
پورت کموتراپی بە شێوەیەکی کەمەتەهاجم و کاریگەر یارمەتیدەری شیمیدرمانی بۆ نەخۆشانی سروشتی تیرۆر و جێگیرکردنی چارەسەری دروست و بێ عارضە دەکات. بەرزکردنی سەلامەتی بە بەکارهێنانی رادیۆلۆژی ئەنتەرڤەنشنی لە دامەزراندن و چاودێری پورت، بەرەڤ پەیوەندێکی کەمتر و چاودێری باشتر دێت بۆ نەخۆشان.
ئەگەر پرسیارتان هەیە یان دەتەوێت ڕادەستی وەرگرتن لە پزیشکی دکتۆر عەلیڕەزا ئەبریشمی بەڕێوەببە، تکایە سەردانی لاپەڕەی پەیوەندیەکانمان بکە.
