کموتراپی متاستازهای ریوی (Pulmonary Metastases) رێگەیەکی نوێ و هەدفمندە بۆ چارەسەری گەشەپێدانی خانە خۆڵەکانی ڕەخنی سەرطانی لە بەر هەڵبژاردنی رادیۆلۆژی ئەنتەرڤەنشنی. ئەم کێشەیە دەربارەی پخشبوونی سلولە سەرطانیەکانە کە لە تومۆری سەرەکی تێدایە و گەیشتە ریه‌کان. متاستازە ریویەکان زۆرجار لە جۆرە سەرطانەکان وەکو سەرطانە کۆڵی گەورە، سەدەری، کۆلە و ملانۆما ڕوودەدەن و چارەسەرکردنیان زۆر قورسە، چونکە ئەو درەختە خۆڵەکان زۆرن و دەبریتنە شوێنە جیاوازەکان و کەم جار بە شیمیدرمانی گشتی و ڕەوشە سیستەمیکی وەڵام دەدەن.

کموتراپی موضعی چییە؟

کموتراپی موضعی (Chemoembolization) ڕێگاێکی چارەسەری کەمەتەهاجمە کە داروەکانی شیمیدرمانی بە ڕاستی بۆ شەریانەکانی خۆڵەکانی تومۆر دەنێردرێت و بە دوای ئەوە، ئەو شەریانانە بە موادێکی تایبەتی دەبنە قەمبەرەی شەریان، بۆوەی بڕوانەوەی خوێن و ئەکسیژەن بۆ خۆڵەکە بشکێنرێت و گەشەکردنی تومۆر بگرێتە کەم.

رۆڵی رادیۆلۆژی ئەنتەرڤەنشنی لە کموتراپی موضعی

رادیۆلۆژی ئەنتەرڤەنشنی بەکارهێنانی تەکنیکی وێنەی پێشکەوتوو وەکو آنژیوگرافی کە ڕەشنوی پاشماوەیەکەی ڕەنجداری ئەنجام دەدات بۆ بڕیارگرتن و ڕەوانەکردنی دارو و موادە کەمکردنەوە. ئەم رێنماییدا کاتێتری ناوەکی بۆ شەریانە تغذیهکەرەکان بێت بە ئەوسا خۆڵەکان بە شێوەیەکی سەلامەت هەڵگرێنەوە بێ هەتاوەری بافتە سروشتییەکان.

مراحلی کموتراپی متاستازهای ریوی

  1. ئامادەکردنی نەخۆش لەسەر تختەکە و بەکارهێنانی بیحسی مووژە یان بیخوابی خفیف بۆ کەمکردنی ئاژەڵ.

  2. دەرچوونی کاتێترە نازکە بەرەو شەریانی فەمورال یان براکیال لە ژێر جلەکی کەمندانە.

  3. ناردنی مادەی حاجب براوەکەی کاتێتر و گرتنی وێنەی آنژیوگرافی بۆ دیاریکردنی شەریانە تغذیهکەرەکان.

  4. ناردنی داروە شیمیدرمانیەکان بە ڕاستەوخۆ بۆ ئەو شەریانانە و هەمان کات دامەزراندنی مواد آمبولیزەکەر بۆ داخستنی خوێن بە شەریانەکانی خۆڵە.

  5. کۆتایی کار و درووستکردنی پانسمان و دەرکردنی کاتێترەکە.

سەروەری کموتراپی متاستازهای ریوی

  • چارەسەری هەدفمەند بۆ دروستکردنی غلظت دارو زیاد لە مەحەلی تومۆر بێ ئەوەی کێشەی تایبەتی سیستەمی تێدا بۆردراوی بێت.

  • کەمکردنەوەی عوارضە سیستەمییەکان وەکو ریزش ڕووی و قەدەغەکردنی ناداتێکە تەندروستی.

  • دەستکاری زۆر جار بە شێوەیەکی کەمەتەهاجم.

  • خەریکی کەم و ماوەی کەم بۆ مۆد.

  • داخستنی پێویستە بە خۆڵەکان بە دوای قەدەغەی خوێن.

کێشەکان و سنوورداریکان

  • پێویستی بە تاکەمەندی پزیشکی و کەراستەیەکانی رادیۆلۆژی دژ.

  • دەتوانێت عوارض لە شوێنی ناردنی دارو و ماده حاجب وەک دردی کاروبار، عفونەت و گوناهە آلرژیکی ببوێت.

  • ناتوانێت هەموو جۆرە متاستازەکان پەڕیدا چارەسەر بکات بۆ کەسانی کە خۆڵەکان زیادن یان جیاوازە.

بەکارهێنانی کموتراپی موضعی بۆ متاستازهای ریوی

  • بۆ نەخۆشانە جێگیرەکان کە بە کموتراپی سیستەمکی وەڵام نەدەن.

  • تومۆرەکان کە لەسەر جۆر و دەمەی زۆر تایبەتی دروستبوون.

  • نەخۆشانە جێگیرەکانی تەندروستیە جێگایەکان کە تێیدانی جراحی قورس نییە.

چاودێریکردنی پاش ئەنجامدان

  • هەڵسەنگاندنی کاتی کورت بۆ هەستی کەم و گەڕاندنەوە بۆ ژیان عادی.

  • چاودێری نیشانەکانی ڕەشەنجام و پەیوەندی بە دکتۆر لە کاتی هەستێکی قورس یان تێکگرتن.

  • بەکارهێنانی وێنەگرتنی ماوە بەردەوام و دەرمانە زیادەکان لە هەردوو کەیس.

  • بەکاربردنی چارەسەری زیادە وەکو ڕادیۆتراپی یان ئیمۆنوتراپی لە هەندێک کاتدا.

کۆتایی کلام

کموتراپی متاستازهای ریوی بە شێوەیەکی کاریگەرو کەمەتەهاجم یەک لە هەڵبژاردنە گرنگەکان بۆ نەخۆشانە کە تومۆریان هەڵسەنگاندووە. ئەم چارەسەرە داروکان بە ڕاستی بۆ تومۆر دەردەخات و خوێن بە شەریانەکانی خۆڵە دەبەندێت بە تەواوی، کە ئەم کێشەیانە باشتر دەکات و ژیان بەردەوام. بە هەموو داهێنانەکان پێویستە هەڵبژاردنەکە لەسەر ڕێکەوتی نەخۆش، جۆری تومۆر و راپۆرتی تیمە پزیشکی بەردەوام بێت. رادیۆلۆژی ئەنتەرڤەنشنی بە رێنمایی تەواو و دروست، ئەنجامی کارەکانە بە سەرکەوتووی دابین دەکات و بەردەوامی چارەسەری دەبێتە باشترین چارەسەر لە کەسانی پەروەردەی تومۆری ڕەشنی.

ئەگەر سەر بە پرسیارێک دەربارەی کموتراپی متاستازهای ریوی هەیە یان دەتەوێ ڕادەستی ڕێنمایی و وەزیت لە دکتۆر عەلیڕەزا ئەبریشمی وەرگریت، تکایە سەردانی لاپەڕەی پەیوەندیەکان بکە.


دەتەوێت ناوبانگ و دەقی سئو بۆ ئەم بابەتە وەسعتر بکرێتەوە؟

Categories: شەش