ئەنوماڵی ئەوڕەقی رحم (AVM)
ئەنوماڵی ئەوڕەقی رحم-AVM چیه؟
ئەنوماڵی ئەوڕەقی رحم (Arteriovenous Malformation – AVM) یەکێکە لە نەخۆشیە ئەوڕەقییە نادر و پیچیدەکان کە بە هۆی بەستنی نائاسایی نێوان شەریان و ورید ڕوودەدات. ئەم خۆڵەوەکە دەکرێت بێت هۆی خوێندنی زۆر، ئازاری زۆر لە ناو تەن و هەروەها کێشەی تر.
—
هۆکاری دروستبونی AVM
مادرزادی: زۆر جار لە کات دایگبوونەوە هەیە.
ضربه یان ئازار: لە ماوەی پێشوودا ئازار بە رحم یان ناو پێڵا دەکرێت AVM دروستبکات.
هۆکار ژینێتیكی: ئەوەندەی خێزان لە ژینێتیكی ئەوڕەق هەبێت.
—
نیشانەکانی ئەنوماڵی ئەوڕەقی رحم (AVM)
خوێندنی زۆر لە ڤاجینا (دەکرێت هەستیار بێت و هەتا مرگ هەڵبەجێنێت).
ئازاری ناو پێڵا بە شێوەی ماوەدار یان ناگهانی.
زۆری مێژوی پێشووی کردنی پشکنینی مێشک (لەبەر ڕەقکردنی رگ).
خەستەی و لاوازبوون بەهۆی کەمبوونی خوێن.
—
ڕادیۆلۆژی ئینتەرڤێنشنال و ئامبولیزاسیۆنی AVM رحم
ڕادیۆلۆژی ئینتەرڤێنشنال چیه؟
ڕادیۆلۆژی ئینتەرڤێنشنال یەک شاخەی تایبەتی پزیشکیە کە بە هاوکاری وێنەبردنی ڕوونی، ڕێگەیەک دەدات بۆ چاکسازی کەم تهاجمی. لەم شێوەیەدا بەکاربردنی کاتەتەر و ئامرازە تایبەتیەکان بە ئاسانی چاکسازی دەکرێت.
—
ئامبولیزاسیۆنی AVM رحم
پێناسە
ئامبولیزاسیۆن یەک شێوەی چاکسازیە کەم تهاجمیە کە لەوەدا شەریانە تایبەتیەکان قەدەغە دەکرێن بۆ کەمکردن یان کۆنترۆڵکردنی خوێندنی رحم.
قۆناغەکانی جێبەجێکردن
۱. ئامادەکردنی نەخۆش و تۆمارکردنی زانیاری.
۲. بەکاربردنی بێهوشکەرە موضعی.
۳. داخڵکردنی کاتەتەر بە ڕێنیشاندانی CT یان US.
۴. تێکدانی مادەی ئامبولیزان بۆ قەدەغەکردنی رگە ناخۆشەکان.
۵. چاودێری نەخۆش پاش کار.
—
سوودەکانی ئامبولیزاسیۆنی AVM رحم
کۆنترۆڵکردنی خوێندنی زۆر بە شێوەی خێرا.
کەم تهاجمی و بێنیاز لە جەراحی گەورە.
پاراستنی رحم بۆ ژنان کە نایانەوێت هیسټرکتۆمی بکرێ.
کاتی تێپەڕاندنی نەخۆشی کەمتر.
—
کێشە و سنووردارییەکان
ئەگەری دووبارە هاتنی خوێندن.
ئەگەری ئەوەی مادەکان بە شێوەی تەواو رگ قەدەغە نەکەن.
دەرچوونی هەندێک لە عوارض وەک ئازار، عفونەت یان خوێندنی دوبارە.
—
چاودێری و پاشگیری پاش ئامبولیزاسیۆنی AVM رحم
ئارامگرتن و خەون لە ماوەی سەعاتەکان پاش کار.
چاودێری دایمی فشاری خوێن و دڵ.
دووربوون لە چالاکییە قورسەکان تا چەند ڕۆژ.
ئاگاداربوون لە هەر هەست و نیشانەی نائاسایی.
—
کۆتایی
ئامبولیزاسیۆنی AVM رحم بە هاوکاری ڕادیۆلۆژی ئینتەرڤێنشنال یەکێکە لە بەهێزترین و کەم تهاجمی‌ترین شێوەکانی چارەسەر بۆ کۆنترۆڵکردنی خوێندنی رحم و پاراستنی ژیان. بەهۆی سوودە زۆرەکانی، ئەم ڕێگایە هەڵبژاردەیەکی تایبەتییە بۆ ئەو ژنانەی ناتوانن جەراحی بکەن یان نایانەوێت رحم لاببەند.
