سوالات متداول ام آر آی MRI

خیر، ام‌آر‌آی خودِ پروسه کاملاً بدون درد است. شما تنها یک میدان مغناطیسی قوی قرار می‌گیرید و امواج رادیویی را دریافت می‌کنید که هیچکدام را حس نمی‌کنید. این روش از نظر استفاده از اشعه کاملاً ایمن محسوب می‌شود. با این حال، به دلیل وجود میدان مغناطیسی بسیار قوی، برای افرادی که دارای ایمپلنت‌های فلزی خاص ( مانند پیس میکر قلبی، برخی clips های آنوریسم مغزی، اجسام فلزی در چشم) هستند، ممکن است ممنوعیت داشته باشد. بنابراین اطلاع دادن درباره هرگونه وسیله یا ایمپلنت فلزی در بدن قبل از انجام آزمایش بسیار ضروری است.

در برخی موارد، برای افزایش دقت و وضوح تصاویر و بهتر نشان دادن abnormalیت‌هایی مانند التهاب، عفونت یا تومورها، از یک ماده به نام گادولینیوم به عنوان ماده حاجب (کنتراست) استفاده می‌شود. این ماده از طریق تزریق در رگ وارد بدن می‌شود. برخلاف مواد حاجب یددار used در سی‌تی‌اسکن، گادولینیوم به مراتب عوارض جانبی کمتری دارد و احتمال حساسیت به آن بسیار نادر است. این ماده پس از مدت کوتاهی به طور طبیعی از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود.

• ابتدا تمام وسایل فلزی خود (جواهرات، عینک، ساعت، کارت بانکی، سمعک و…) را خارج می‌کنید.

• روی یک تخت دراز می‌کشید که به داخل یک تونل کوتاه یا باز (بسته به نوع دستگاه) حرکت می‌کند.

• بسیار مهم است که در طول اسکن کاملاً بی‌حرکت بمانید تا تصاویر واضحی ثبت شوند.

• دستگاه در حین کار صداهای بلند و تق‌مانندی تولید می‌کند که کاملاً طبیعی است. برای شما محافظ گوش قرار داده می‌شود تا این صداها را کاهش دهد.

• یک اپراتور در تمام مدت در اتاق کناری بوده و با شما در ارتباط صوتی است. در دست شما یک دکمه فشاری قرار می‌گیرد تا در صورت احساس ناراحتی بتوانید با او ارتباط برقرار کنید.

• • دستگاه بسته (Traditional): به شکل یک تونل بلند و باریک است. قدرت میدان مغناطیسی در این دستگاه‌ها معمولاً更高 است که منجر به کیفیت تصویر برتر و detailتر می‌شود. ممکن است برای افراد مبتلا به تنگی نفس یا کلاستروفوبیا (ترس از مکان‌های بسته) چالش‌برانگیز باشد.

  • دستگاه باز (Open): از چهار طرف باز است و فضای بیشتری دارد. این گزینه برای افراد چاق، کودکان یا افرادی که اضطراب شدید دارند مناسب‌تر است. البته ممکن است قدرت میدان مغناطیسی در برخی مدل‌های باز کمی کمتر باشد که روی کیفیت تصویر تأثیرگذار است. امروزه دستگاه‌های Open با فناوری جدید، این شکاف کیفیتی را به حداقل رسانده‌اند.

  انتخاب نوع دستگاه با مشورت رادیولوژیست و بر اساس نیاز تشخیصی و شرایط شما انجام می‌شود.

• ام‌آر‌آی بدون تزریق: این روش برای بررسی ساختار آناتومیک و بسیاری از abnormalیت‌ها کافی است. موارد استفاده رایج:

  • بررسی پارگی یا آسیب رباط‌ها و مینیسک زانو و شانه

  • بررسی دیسک‌های کمر و گردن

  • موارد تصویربرداری از مغز برای سکته، ام‌اس (MS) یا تومورها

  • بررسی بسیاری از مشکلات مفاصل و ستون فقرات

• ام‌آر‌آی با تزریق: زمانی استفاده می‌شود که نیاز به ارزیابی عملکرد و خونرسانی یک بافت یا abnormalیت باشد. تزریق ماده حاجب به موارد زیر کمک می‌کند:

  • تمایز بین بافت scar و تومور عودکننده (به خصوص پس از عمل جراحی یا رادیوتراپی)

  • تشخیص التهاب و عفونت فعال (مانند آبسه)

  • ارزیابی دقیق اندازه و حدود تومورها

  • بررسی آنژیوگرافی عروق (MRA) برای تشخیص aneurysm یا تنگی عروق

  • شناسایی ضایعات بسیار کوچک که در تصاویر بدون تزریق ممکن است دیده نشوند

  • تصمیم‌گیری نهایی برای استفاده یا عدم استفاده از ماده حاجب، بر عهده رادیولوژیست و بر اساس سؤال پزشکی پزشک معالج شما است.

بله، کاملاً متفاوت است.

• در ام‌آر‌آی از ماده‌ای به نام گادولینیوم (Gadolinium) استفاده می‌شود.

• در سی‌تی‌اسکن از مواد حاجب یددار استفاده می‌شود.

• گادولینیوم بر خلاف مواد یددار، حاوی ید نیست و احتمال ایجاد واکنش‌های آلرژیک به مراتب در آن کمتر است. این ماده بسیار ایمن‌تر است و عوارض کلیوی ناشی از آن نیز نادرتر می‌باشد.

3. آیا ام‌آر‌آی با تزریق عوارض دارد؟

عوارض ناشی از تزریق گادولینیوم generally خفیف و نادر هستند. در صورت بروز، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• احساس گرما یا سردرد خفیف و گذرا

• طعم فلزی موقت در دهان

• کهیر خفیف (نادر)

واکنش‌های شدید آلرژیک به گادولینیوم بسیار نادر هستند. همچنین بر خلاف مواد حاجب یددار، گادولینیوم برای patients مبتلا به مشکلات کلیوی (نارسایی کلیه) با احتیاط بیشتری تجویز می‌شود و در بسیاری از موارد منع مصرف دارد. بنابراین، اطلاع از سابقه بیماری‌های کلیوی قبل از تزریق بسیار ضروری است.

این تصمیم کاملاً تخصصی و پزشکی است. گاهی اوقات پزشک یا رادیولوژیست ابتدا ام‌آر‌آی بدون تزریق را انجام می‌دهد و در صورت مشاهده یافته‌های خاص یا نیاز به اطلاعات بیشتر، بخش با تزریق را به آن اضافه می‌کند. در برخی موارد دیگر، از ابتدا مشخص است که برای پاسخگویی به سؤال تشخیصی (مانند بررسی عود تومور)،必须 از تزریق استفاده شود. حتماً نگرانی‌های خود را با رادیولوژیست در میان بگذارید، اما تصمیم نهایی برای رسیدن به بهترین نتیجه تشخیصی، توسط متخصص گرفته می‌شود.

تزریق ماده حاجب در ام‌آر‌آی بسیار شبیه به گرفتن یک سرم عادی است:

1. یک پرستار یا تکنیسین، یک سوزن بسیار نازک (کاتتر) را در رگ دست یا بازوی شما قرار می‌دهد.

2. این سوزن به یک لوله نازک و سپس به سرم حاوی ماده حاجب متصل می‌شود.

3. در حین Scan و در زمان مشخصی، ماده حاجب به صورت خودکار و کنترل شده به داخل رگ شما تزریق می‌شود.

4. ممکن است در لحظه تزریق، احساس گرمای خفیف در بدن یا طعم فلزی موقتی در دهان خود کنید که کاملاً طبیعی است و در عرض چند ثانیه از بین می‌رود.
   خود فرآیند تزریق تنها در момент ورود سوزن ممکن است کمی discomfort ایجاد کند و دردناک نیست.