سوالات متداول سی تی اسکن CT-Scan

سیتی اسکن اسپیرال یا مارپیچی، نسل جدیدی از دستگاههای سیتی است که در آن، منبع اشعه ایکس به طور پیوسته و به شکل مارپیچ به دور بیمار میچرخد در حالی که تخت نیز به آرامی حرکت میکند. این تکنولوژی مزایای مهمی دارد:

• سرعت بالاتر: تصویربرداری در زمان بسیار کوتاهتری انجام میشود (حتی در چند ثانیه).

• دقت بیشتر: حجم بیشتری از اطلاعات در یک بازه زمانی کوتاه جمعآوری میشود.

• تصاویر سهبعدی با کیفیت برتر: امکان重建 تصاویر سهبعدی با وضوح بالا را فراهم میکند.

• کاهش اشعه: با سرعت بالاتر، زمان قرارگیری در معرض اشعه کاهش مییابد.

این روش особенно برای بررسی ریهها، اندامهای شکمی و آنژیوگرافی (بررسی عروق خونی) بسیار مفید است.

در بسیاری از موارد، برای افزایش دقت و وضوح تصاویر، از مواد حاجب (کنتراست) استفاده میشود. این مواد، ساختارهای خاصی مانند رگهای خونی، اندامها یا بافتهای توموری را در تصاویر روشنتر و قابلتشخیصتر نشان میدهند. این مواد معمولاً از طریق یکی از روشهای زیر به بدن میرسند:

• تزریق وریدی (IV): رایجترین روش، تزریق در رگ بازو برای بررسی عروق، اندامها (کبد، کلیهها) و تومورها.

• خوراکی: نوشیدن مایعی حاجب برای بررسی مری، معده و رودهها.

• تنقیه (انما): تزریق ماده حاجب از طریق مقعد برای بررسی کولون و رکتوم.

تصمیمگیری درباره نیاز به تزریق، بر عهده رادیولوژیست و بر اساس نوع بررسی درخواستی است.

ماده حاجب معمولاً حاوی ید است که اشعه ایکس را به خوبی جذب میکند و باعث میشود بافتها یا رگهای مورد نظر در تصویر، سفید و کاملاً برجسته به نظر برسند.
این مواد به طور کلی بیخطر هستند، اما مانند هر داروی دیگری، ممکن است در برخی افراد باعث واکنش شوند. واکنشهای خفیف (مانند احساس گرما در بدن، طعم فلزی در دهان یا کهیر) شایعتر هستند و به سرعت برطرف میشوند. واکنشهای شدید (مشکلات تنفسی یا افت فشار خون) بسیار نادر هستند. خوشبختانه، دستگاههای سیتی اسکن مدرن با دوز بسیار پایینتری از این مواد کار میکنند. بسیار مهم است که قبل از تزریق، هرگونه سابقه حساسیت (به خصوص به ید یا ماده حاجب)، مشکلات کلیوی یا بیماریهای خاص را به پرستار یا تکنیسین اطلاع دهید.

• آمادگی بستگی به نوع سیتی اسکن و استفاده یا عدم استفاده از ماده حاجب دارد:

  • ناشتا بودن: برای اکثر سیتی اسکنهای شکم و لگن که با تزریق انجام میشوند، لازم است حداقل ۴ تا ۶ ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید (نوشیدن آب ساده معمولاً مجاز است، اما حتماً از مرکز سؤال کنید).

  • پرتستهای قبلی: همراه داشتن نتایج تصویربرداریها و آزمایشهای قبلی خود را فراموش نکنید.

  • لباس: از شما خواسته میشود لباسهای گشاد و راحت بپوشید و تمام اشیاء فلزی (زیپ، buckle، جواهرات، عینک، دندان مصنوعی، سمعک) را خارج کنید.

  • اطلاعات پزشکی: حتماً پزشک و تکنیسین را از سابقه بیماریهای زیر مطلع کنید:

    • حساسیت به ماده حاجب، ید یا غذاهای دریایی

    • بیماری کلیوی یا دیابت

    • آسم

    • مشکلات تیروئید

    • بارداری (احتمالی یا قطعی)

دوز اشعه در سیتی اسکن اگرچه بیشتر از یک عکس رادیوگرافی ساده است، اما در محدوده ایمنی برای تشخیصهای ضروری قرار دارد. فواید تشخیص دقیق یک بیماری، معمولاً به مراتب بیشتر از خطرات بالقوه ناشی از این میزان اشعه است. دستگاههای مدرن سیتی اسکن با تکنیکهای بهینهسازی، حداقل دوز ممکن اشعه را برای تولید تصاویر با کیفیت استفاده میکنند. همیشه میتوانید نگرانیهای خود را با رادیولوژیست یا پزشک معالج در میان بگذارید.