آمادگی های بیوپسی و مارکرگزاری پروستات
مراجعین محترم
خواهشمند است جهت اطلاع از آمادگی های لازم برای انجام نمونه برداری و مارکرگزاری پروستات موارد ذیل را به دقت مطالعه نمایید
- سلام،
دکتر علیرضا ابریشمی — متخصص رادیولوژی و فلوشیپ رادیولوژی مداخلهای
متخصص تصویربرداری دستگاه ادراری ـ تناسلی، دارای بورد تخصصی اروپایی (ESUR) و عضو تیم پیشرو در بهترین مرکز و بخش تصویربرداری در قطب اورولوژی تهران و ایران. بیش از چندین سال تجربه در انجام و هدایت روشهای تشخیصی و درمانی کمتهاجمی پروستات (از جمله بیوپسیهای هدایتشده با MRI) و مشاوره جامع برای بیماران و پزشکان ارجاعدهنده.
در این بخش میخواهم به زبان ساده برای شما توضیح دهم که بیوپسی یا نمونهبرداری پروستات دقیقاً چیست، چرا انجام میشود و چطور میتوانید با آرامش و اطمینان کامل برای آن آماده شوید.
هدف من این است که شما با آگاهی از مراحل و جزئیات این روش، بدون اضطراب و با کمترین ناراحتی ممکن این مرحلهی تشخیصی را پشت سر بگذارید.
بیوپسی پروستات چیست؟
بیوپسی پروستات روشی دقیق و ایمن است که در آن با استفاده از سوزنهای مخصوص و تحت هدایت تصویربرداری (معمولاً سونوگرافی یا MRI)، مقدار کوچکی از بافت پروستات برداشته میشود تا در آزمایشگاه پاتولوژی بررسی گردد.
هدف از انجام بیوپسی، تشخیص قطعی نوع ضایعه و تعیین این است که آیا بافت مورد نظر خوشخیم است یا نشانهای از بدخیمی دارد.
این اطلاعات برای انتخاب بهترین مسیر درمانی اهمیت بسیار زیادی دارد.
در رادیولوژی مداخلهای، این اقدام بهصورت حداقل تهاجمی (Minimally Invasive) انجام میشود.
به همین دلیل معمولاً بیمار در همان روز مرخص میشود و دوران نقاهت بسیار کوتاهی دارد.
مارکرگذاری پروستات چیست؟
در برخی بیماران، علاوه بر بیوپسی، ممکن است نیاز به مارکرگذاری پروستات (Prostate Fiducial Marker Placement) وجود داشته باشد.
در این روش، چند مارکر کوچک طلایی در بافت پروستات یا محل قبلی پروستات قرار داده میشود تا در زمان رادیوتراپی (پرتودرمانی) موقعیت آن بهطور دقیق شناسایی شود.
مارکرگذاری به تیم درمانی کمک میکند تا اشعهی درمانی دقیقاً به محل مورد نظر تابانده شود و از آسیب به بافتهای سالم اطراف جلوگیری گردد.
چرا این کار در رادیولوژی مداخلهای انجام میشود؟
رادیولوژی مداخلهای، شاخهای پیشرفته از تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از هدایت دقیق تصویر (سونوگرافی، سیتی یا MRI)، امکان انجام اقدامات تشخیصی و درمانی را با حداقل آسیب به بدن فراهم میکند.
بیوپسی و مارکرگذاری پروستات از جمله روشهای تخصصی این شاخه هستند که با دقت بالا، ایمنی زیاد و ناراحتی حداقل انجام میشوند
آمادگی قبل از بیوپسی و مارکرگذاری پروستات
رعایت موارد زیر برای انجام ایمنتر و دقیقتر این اقدامات ضروری است:
۱. ناشتایی:
از ۶ ساعت قبل از نمونهبرداری از خوردن و آشامیدن خودداری کنید.
۲. همراه داشته باشید:
بعد از انجام بیوپسی نباید رانندگی کنید. لطفاً با یک همراه مطمئن مراجعه کنید تا در انجام امور پذیرش و پس از پایان کار شما را همراهی کند.
۳. استحمام و آمادهسازی محل:
روز قبل یا صبح انجام عمل حتماً استحمام کنید. اگر ناحیه نمونهبرداری دارای مو است، اصلاح آن توصیه میشود.
۴. مصرف داروهای معمول:
داروهای فشار خون و آسم را طبق روال گذشته مصرف کنید.
اگر انسولین یا داروی قند مصرف میکنید، قبل از ناشتا شدن دربارهی تنظیم دوز با پزشک مشورت کنید.
۵. مصرف داروها:
اگر از داروهای رقیقکننده خون مانند آسپرین، وارفارین، پلاویکس، ریواروکسابان، یا سایر آنتیکوآگولانتها استفاده میکنید، حتماً پیش از انجام بیوپسی به پزشک اطلاع دهید.
این داروها معمولاً باید حدود ۵ روز قبل از نمونهبرداری قطع شوند تا از خونریزی جلوگیری شود.
داروهای رقیق کننده باید تا ٢۴ ساعت بعد از نمونه برداری همچنان مصرف نشوند.
مصرف داروهای رقیق کننده در زمان بیوپسی باعث خونریزی و به خطر افتادن جان بیمار خواهد شد.
در صورت ابتلا به دیابت، بیماری قلبی، کلیوی یا کبدی نیز این موارد را حتماً اطلاع دهید.
۶. آنتیبیوتیک پیشگیرانه:
طبق دستور پزشک، از یک روز قبل از نمونهبرداری تا سه روز پس از آن، مصرف آنتیبیوتیکهای سیپروفلوکساسین ۵٠٠ میلی گرم هر ١٢ ساعت و مترونیدازول ٢۵٠ میلی گرم هر ٨ ساعت الزامی است.
٧. شیاف بیزاکودیل:
حدود ۶ ساعت قبل از انجام عمل، از شیاف بیزاکودیل برای تخلیهی کامل روده استفاده کنید.
۸. آمپول سفتازیدیم:
لطفاً دو عدد آمپول سفتازیدیم ۱ گرمی تهیه کنید.
-
آمپول اول: نیم ساعت قبل از انجام بیوپسی تزریق خواهد شد. آنرا در روز بیوپسی همراه خود بیاورید تا تزریق شود.
-
آمپول دوم: صبح روز بعد از بیوپسی تزریق گردد.
۹. آزمایشها و مدارک:
آزمایشهای CBC، PT، PTT، INR، و آزمایش ادرار (U/A, U/C) باید حداکثر تا دو هفته قبل از انجام نمونهبرداری انجام شده باشند. نتایج را در روز مراجعه همراه داشته باشید.
۱۰. مدارک خود را همراه داشته باشید:
درخواست پزشک معالج، جواب مشاوره بیهوشی یا قلب و آزمایشات و مدارک قبلی را شامل جواب و عکسهای ام آر آی سی تی اسکن سونوگرافی همراه با سی دی آنها حتماً همراه بیاورید و به پذیرش تحویل دهید.
در روز انجام بیوپسی
در روز عمل، تیم رادیولوژی مداخلهای مراحل کار را بهصورت کامل برای شما توضیح خواهد داد.
بیوپسی و مارکرگذاری تحت بیحسی موضعی و با هدایت تصویربرداری انجام میشوند. ممکن است هنگام ورود سوزن، کمی فشار یا سوزش احساس کنید که بهزودی برطرف میشود.
کل فرایند معمولاً کمتر از نیم ساعت طول میکشد و پس از پایان آن، بیمار مدت کوتاهی تحت نظر قرار میگیرد.
مراقبتهای بعد از بیوپسی پروستات
رعایت توصیههای زیر برای جلوگیری از عوارض و بهبود سریعتر اهمیت دارد:
تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از عمل استراحت کنید و از فعالیتهای سنگین خودداری نمایید.
ممکن است تا چند روز مقدار کمی خون در ادرار، مدفوع یا مایع منی مشاهده شود که طبیعی است.
برای دردهای خفیف، مصرف استامینوفن یا استامینوفنکدئین مجاز است. از مصرف سایر مسکنها بدون مشورت پزشک پرهیز کنید.
مایعات فراوان بنوشید و از زور زدن در هنگام اجابت مزاج پرهیز نمایید.
علائمی که نیاز به مراجعه فوری دارند
اگر پس از بیوپسی یکی از علائم زیر را داشتید، با شماره تلفن 09106069500 در صورتیکه در بیمارستان مهر تحت نمونه برداری قرار گرفته اید تماس بگیرید یا با مراجعه حضوری به اورژانس بیمارستان لبافی نژاد در صورتیکه در آنجا تحت نمونه برداری قرار گرفته اید و یا به نزدیکترین مرکز درمانی مجهز مراجعه کنید:
- درد شدید یا مداوم غیر قابل تحمل در محل نمونهبرداری
- خونریزی زیاد یا وجود لخته در ادرار یا مدفوع
- تب، لرز یا احساس ضعف
- احتباس ادرار یا ناتوانی در دفع ادرار
- تنگی نفس یا سرگیجهی قابل توجه
سخن پایانی
بیوپسی و مارکرگذاری پروستات از روشهای تشخیصی و درمانی دقیق در رادیولوژی مداخلهای هستند که با رعایت دستورالعملهای ساده، بهصورت ایمن و بدون نیاز به بستری طولانی انجام میشوند.
تیم تخصصی ما در تمام مراحل در کنار شماست تا این فرایند با آرامش، اطمینان و بالاترین دقت انجام شود.
